Mütevazılık ve kendi kendine yetmek elbette önemli erdemlerdir. İnsanlar gibi şirketlerin de bulunduğu konumun farkında olarak daha iyiyi hedeflemesi ve bunu yaparken de azami derecede öz kaynakları ile hareket edebilmesi gerekir. Ama her konuda olduğu gibi, bu konuda da abartıya kaçmak şirketleri zarara sokuyor. Tecrübelerime dayanarak şunu ifade edebilirim ki çalışma azmi en yüksek şirketler, bugüne kadar kendi yağıyla kavrulmaya çalışan ve borçlarına sadık olan şirketlerdir.

Ancak hayatta hiçbir konu sadece siyah veya beyazdan oluşmuyor. Özellikle ticari hayatta bol miktarda "griler" mevcut. Çok fazla kendi içine kapanan ve finansal enstrümanları aktif ve etkili bir şekilde kullanmayan şirketler zamanla rekabette geriye düşüyor. Bunun en güzel örneğini Ar-Ge desteklerini kullanmaya çekinen şirketlerde görüyoruz. Maalesef “kendi yağı ile kavrulan” birçok şirket yeterli altyapısı, kaliteli proje fikirleri ve uzman insan kaynağı olmasına rağmen bu tür desteklerden faydalanmıyor. Oysa hem sektör lideri büyük şirketler hem de daha yolun başında sayabileceğimiz nispeten küçük şirketler bu tür desteklerden sistematik olarak faydalanıyor.

3 tip firmayı karşılaştırmak istersek şöyle bir sonucu elde ediyoruz:

• Büyük şirketler: Ağırlıklı olarak dış kaynak kullanımı ile veya kendi içerisinde proje ofisleri oluşturarak Ar-Ge teşviklerinden faydalanıyorlar. Özellikle TÜBİTAK-Teydeb destekli firmalar listesine bakarsak İSO 100 listesinin hemen hemen tamamının bu desteği kullandığını görebiliriz. Bunun yanında Sanayi Bakanlığı destekleri ve AB fonları da bu şirketlerin kullandığı teşvikler arasında.
• Kendi yağıyla kavrulan şirketler: Maalesef bu tür şirketler teşviklerden ve Ar-Ge finansmanından uygulamada bihaberler. Elbette bu genelleme içerisinde Ar-Ge teşviklerini etkin şekilde kullanan firmalar bulunmuyor ancak yine İSO listesini baz aldığımızda orta seviye şirketlerin çoğunun yukarıda bahsettiğim Ar-Ge teşviklerini sistematik ve etkin bir şekilde kullanmadığını görüyoruz.
• Küçük şirketler: Belki de en girişken şirketler bu tür şirketlerdir. Bunun öncelikli nedeni Türkiye’nin kronik sorunu olan sermaye yetersizliğidir. Sürekli olarak bıçak sırtında ilerleyen bu şirketler adeta sineğin yağını çıkarmak adına bütün teşvik ve desteklerden faydalanmaya çalışıyor. Bence doğru da yapıyorlar. Çünkü eğer bir destek var ise bütün işletmeler bundan faydalanmak için aksiyon almakla mükelleftir.

Mevcut ekonomik koşullar gösteriyor ki ne kadar kendi yağınızla kavrulursanız kavrulun birileri gelip düzeninizi bozabilir. Rekabet üstünlüğü ve kârlılığın en önemli parametler olduğunu düşünürsek kendinizi, maliyetinizi düşürecek her türlü destekten faydalanmakla yükümlü görmelisiniz. Hele bir de zaten yaptığınız ürün geliştirme ve üretim iyileştirme faaliyetlerinin Ar-Ge kapsamı altına alınabileceğini ve hibe, vergi indirimi gibi teşvikler ile desteklenebileceğini düşünürsek, bu desteklerden faydalanmadan geçirdiğiniz her günün zarar etmek anlamına geldiğini görebiliriz.

www.etkindestek.com