100 yıl 263 gün 12 saat 8 dk… Ben internet sitesini ziyaret ettiğimde kuruluşundan bu yana geçen süre… Dünyanın 140 ülkesinde 235 bin insan çalışıyor.  Buick, Cadillac, Chevrolet, GMC, GM Daewoo, Holden, Hummer, Opel, Pontiac, Saab, Saturn, Vauxhall and Wuling marka arabaları hepimiz tanıyoruz. 76 yıldır pazarda lider kuruluş iflas ediyor. 30 Milyar Dolara ihtiyacı var. Size de garip gelmiyor mu? Büyük güzeldi… Büyük güçtü… Ne oldu şimdi? Bildiğimiz bütün değeler General Motors (GM) le birlikte yok oldu gitti.

AYN RAND’in 1943’te yayınlanmış ve bugünkü kapitalizmin esin kaynağı olmuş FOUNTAINHEAD- Hayatın Kaynağı isimli romanı ile birlikte General Motors’un bugünkü halini birlikte düşündüğümde, neo-kapitalizmin kendine yeni bir felsefe bulması gerektiğinin farkına vardım. GM ölüm döşeğindeydi ve onun temsil ettiği değerler de onunla birlikte ölmeye başlamıştı.

GM sadece kendini ifade etti. Başka insanların ne düşündüğü ile ilgilenmedi. Pahalı, büyük arabalar, hayatımızda büyüklüğümüzü ifade etmek için iyi bir fırsattı. Bütün dünya bir müddet bu idolü izledi. Başkalarını ne yaptığının, ne düşündüğünün bir önemi yoktu. Kendimizi gerçekleştirmeliydik. GM bu felsefenin üzerine kurdu bütün sistemlerini.  Çevrenin korunmasına en çok o karşı çıktı. Petrolun pahalanmasının, tükenmesinin, ürettiği arabaların çok benzin tüketmesinin bir önemi yoktu. Rakiplerinin ucuz, çevreye duyarlı, küçük arabalar üretmesinin de.. Tüketicinin artık ekonomik arabalara yönelmesinin de bir anlamı yoktu. GM bireysel değerlerinin herkesten ve her şeyden daha önemli olduğunu, tek doğrunun kendi doğrusu olduğunu ifade etti. 100 yıl sapasağlam arkasında durdu kendi değerlerinin. Kendi doğrularından ödün vermedi, uzlaşmadı dünya ile… Şimdi bile bana 30 Milyar dolar verin hayata kaldığım yerden başlayayım diyor. Bildiğim doğruları savunmaya, hayatımın kaynağını, özünü korumayı sürdürmek istiyorum diyor.

Hayat değişirken, hayatımızın kaynağı olan o duruş ve bütünlük böylesine kararlı ve istikrarlı bir şekilde durmaya devam etmeli mi? Yoksa yeni bir şeyler yapmak lazım diyerek, özümüzden başlayarak değişmeli miyiz? Bu duruşa yeni bir anlam ve değer yüklemek için eskisini öldürmeli miyiz? Yeni bir şeyleri inşa edebilmek için önce eskilerini defnetmeli ve yenisi için yer açmalı mıyız?  Hayatımızın merkezine oturttuğumuz değerlere her şey pahasına bu kadar sıkı sahip çıkmak erdem ise, ölmeyi istemek ve bilmekte erdem değil mi?

Japonların sürekli gelişme dedikleri şey, yaşamla doğayla birlikte paralel gelişmek mi?

Müşterinin ne istediğini duyarak görerek kendine o isteklere göre şekil vermek, özü ne kadar değiştirir?  Bu kadar esnek ve çevreyle bütünleşik olmak için, hiç özü olmamalı mı kuruluşların, insanların?

Yoksa gerçek öz, hiç özü olmamak mı?

İkinci dünya savaşından sonra iki farklı yaklaşım ve iki farklı duruş. Bugün Amerikan ekonomisi ve felsefesi ile birlikte ölüm döşeğinde bir GM ve dış ticaret fazlası veren bir Japon ekonomisi ve TOYOTA. Bu gün kazanan-kaybeden ile bu iki farklı duruşun, felsefenin değerlendirmesini yapmamız ne kadar doğru olur? Kendini gerçekleştirme ne kadar sürdürülebilir? Kendini yok sayarak, çevrenin müşterilerin izinden gitmek ne kadar hazmedilir? Hem kimlik olmak, hem uyum sağlamak ne kadar mümkün? Sürdürülebilir başarının kaynağı nedir?

Anlayacağınız kafam karışık… İyi bir hafta dilerim.