Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler Derneği (KOBİDER) Başkanı Nurettin Özgenç, TBMM gündeminde olan Yeni Çek Kanun Tasarısı’na göre çek alabilme şartlarının ağırlaşacağını bu durumun esnaf ve KOBİ’ler açısından sıkıntı yaratacağını belirterek, "Sıkıntının giderilmesi için senet kullanımı tekrar işlevsel hale getirilmeli" dedi.

Özgenç, hazırlanan Yeni Çek Kanun Tasarısı’nın, ticari hayatı önemli ölçüde etkileyeceğini kaydederek, bankaların, çek hesabı açtırmak isteyen müşterilerinin yasaklı olup olmadığını kontrol etmesi, kişinin ekonomik ve sosyal durumunun belirlenmesi, kredi verirken yaptıkları istihbarat ve titizliği çek konusunda da göstermeleri gerektiğini söyledi.

Özgenç, tasarıda gerçek şahıslara ve şirketlere olduğu kadar, çek karnesi düzenleyen bankalara da sorumluluk yüklenmesi için yapılan çalışmanın önemli olduğunu bildirdi. Karşılıksız çekin karşılığının tasarıda belirtildiği gibi hapis cezası olmaması gerektiğini belirten Özgenç, şunları kaydetti: "Tasarının bu haliyle çıkması durumunda binlerce kişi mağdur duruma düşecektir. Suistimal eden kötü niyetliler hariç, yıllardır piyasada varlığını sürdüren, ticaret yapan, ancak ekonomik kriz veya başka bir nedenle çekini ödeyememiş olanların adi suçlu gibi hapse atılmasının anlamı yok. Yeni düzenlemede dolandırıcılar için elbette hapis cezası olabilir ama bunun tanımı yapılmalı. Yani kasıt unsuru aranmadan, borcunu ödeyemeyen kişiye hapis cezası verilmemeli. Tasarıdaki hapis cezası yerine her türlü gecikmeden dolayı her konumda uygulanan para cezası verilmeli. Bu ceza da çekin üzerindeki yazılı miktarın yüzde 10’u kadar olmalı. "

"Bakkal ile Grosmarkete aynı çek koçanı verilmemeli"

Özgenç, bankaların, karşılıksız çıkan her bir çek yaprağı için ödemekle yükümlü oldukları 475 TL’lik miktarın 1000 TL’ye yükseltilmesinin soruna çözüm olamayacağını da bildirdi.

Yapılması gerekenin çeklerin mikro, küçük, orta ve büyük şeklinde 4 kategoriye ayrılması olduğunu ifade eden Özgenç, şunları söyledi: "Mikro işletme için bankanın sorumluluğu çek yaprağı başına 500 lira, küçük işletme için 1.500, orta ölçekli işletme için 3.000, büyük işletme için de 5.000 ve 10.000 lira sorumluluk taşımalı. Yani bakkal ile grosmarket aynı sorumluluk içeren çek koçanı alamamalı. Ancak bankaların sorumluluğunun bu şekilde artırılması suretiyle çekin güvenirliği sağlanabilir. Yani çek yapraklarındaki tutar kadar mesul olurlarsa, karşılıksız çek oranında azalma olur."

"Senet işlev hale getirilmeli"

Halen konut, mobilya ve beyaz eşya sektöründe kullanılan senedin daha çok işlevlik kazanabilmesi için boyutunun küçültülerek çek ebadına dönüştürülüp piyasada yaygın şekilde kullanılması gerektiğini vurgulayan Özgenç, şöyle devam etti: "Esnaf, alacağı mal ve hizmetin bedelini senet ile yapabilmeli. Esnaf ve KOBİ’lerimiz daha önceleri mal aldıkları yerlere açık hesap ve kredi kartıyla ödeme yapılabiliyorken şimdi açık hesap pek tercih edilmediği için kredi kartı ile ödeme yapmaya başladılar. Ancak, kredi kartlarının limitleri az olduğundan ödeme yapmakta zorlanıyorlar. Bu nedenle senet kullanımı tekrar işlevsel hale getirilmeli ve bankalar senedi kredi için teminat kabul etmeli. Yeni düzenlemeye göre çek alabilme şartlarının daha da ağırlaşacağı göz önüne alındığında senet kullanımı kaçınılmaz olacaktır."