Finansal Kiralama Derneği'nin yaptığı açıklamaya göre, yılın ilk çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre işlem hacmi yüzde 9 geriledi. Sektörler bazında en büyük gerileme, yüzde 53'e varan oranlarda, leasing sektörünün finanse ettiği iş ve inşaat makinelerinde yaşandı.

Çok iyi hatırlıyorum, senenin başıydı. Maliye Bakanlığı, tüm kesimleri şaşırtacak sürpriz bir kararla finansal kiralama işlemlerinde KDV oranını yüzde 1'den yüzde 18'e çıkartmıştı. Tabiri caizse bu karar, geceden sabaha alınmıştı.

Leasingciler de kelimenin tam anlamıyla şoktaydılar. O dönem kimle konuşsam bu kararın sektörü yüzde 50'lere varan oranda küçülteceğini söylüyordu. Küçük boyuttaki finansal kiralama şirketlerinin iş yapamaz hale geleceği, büyük boyuttaki şirketlerin de iş hacimlerinde çok ciddi daralmalar olacağı savunuluyordu.

Hatta finansal kiralama sektörünün temsilcileri, leasing sektörü daralacağı için KDV matrahlarının küçüleceğini, satıcıların karlarının düşeceğini, sonuçta da ekonomide ciddi bir daralma yaşanacağını vurguluyorlardı. Ki, o dönem hatırlayacaksınız ekonomide büyüme sıkıntısı çekiliyordu. Leasing sektöründeki KDV indirim kararı da tam da bu zamanda alınmıştı.

Bugüne bakıyorum, Finansal Kiralama Derneği'nin yaptığı açıklamaya göre, yılın ilk çeyreğinde, geçen yılın aynı dönemine göre işlem hacmi yüzde 9 gerilemiş. 2008'in ilk üç ayında işlem adedi 6 bin 922, yatırım tutarı da 1,8 milyar YTL olmuş. Geçen yılın aynı döneminde ise işlem adedi 10 bin 94, yatırım tutarı da 2 milyar YTL imiş.

EN BÜYÜK AZALIŞ İNŞAATTA

Merak edip, işlem durumunu sektörler bazında inceledim. Finansal kiralamaya konu olabilecek ağırlıklı sektörlere baktım. Nedir bunlar. Otomobillerin de içinde bulunduğu kara ulaşımı, iş makineleri, inşaat makineleri, makine ve ekipmanlar, tekstil makineleri ve gayrimenkul. Yan sütunlardaki tabloda konunun detayı net olarak görülüyor.

En büyük azalış, yüzde 53'e varan oranlarda, iş ve inşaat makinelerinde yaşanmış. Ki, leasing sektörünün finanse ettiği sektörlerin başında da inşaat sektörü geliyor. Sene başında, KDV artırıldığı zaman bundan en çok etkilenenin inşaat sektörü olacağı tahmin ediliyordu. Nitekim oldu da. Finansal kiralamayı en fazla kullanan diğer sektörlerde ise, bu kadar yüksek oranlarda bir küçülme göze çarpmıyor.

Ancak rakamlarda dikkatimi çeken bir husus, 2007'nin ilk üç ayında leasing yatırımları içinde gayrimenkulün, 207,5 milyon YTL gibi, ciddi bir ağırlığı oluşturması. Yani, neredeyse geçen yıl toplam işlem hacminin yüzde 10'una yakınını gayrimenkul yatırımları oluşturmuş.

ETKİ YILSONUNDA ANLAŞILIR

Uzun lafın kısası, bu yılın ilk çeyreğinde leasing işlemlerinde geçen yıllara göre bir küçülme var. Ama bu küçülme yılın başında söylendiği gibi yarı yarıya bir küçülme değil. Beklenti, KDV artırımı olduktan hemen sonra, finansal kiralama işlemlerinin yüzde 50 azalacağı yönündeydi. İlk üç ayda bu beklenti olmadı. Tabi asıl yılsonuna bakmak lazım.

Eğer böyle, her çeyrekte yüzde 9'luk bir küçülme demek, yılsonunda finansal kiralama işlemlerinde yaklaşık yüzde 40'lara varan bir daralma ile karşı karşıya kalacağımız anlamına gelir.

Ama son olarak şunu da söylemeden edemeyeceğim. İlk çeyrekteki bu küçülmenin tamamı gerçekten de KDV artırımından mı kaynaklanıyor, yoksa ekonomideki gidişata paralel yatırımların azalmasının payı da var mı?

Yorum: Noyan Doğan